Ticari Alacak Takibi 2026: İcra, İhtarname ve Dava Yolları

Ticari hayatta alacak tahsili en sık karşılaşılan hukuki sorunlardan biridir. İş ortakları, müşteriler veya tedarikçilerden alacağınızı tahsil edememek nakit akışınızı bozar ve işletmenizin sürdürülebilirliğini tehlikeye atar. 2026 yılında ticari alacak takibi için izlenecek hukuki yolları, dikkat edilmesi gereken süreleri ve pratik stratejileri bu rehberde detaylıca ele alıyoruz.

Ticari Alacak Nedir?

Ticari alacak, ticari ilişkiden doğan para alacaklarıdır. Mal satışı, hizmet ifası, fatura bedeli, çek/senet alacağı, cari hesap bakiyesi gibi kalemler ticari alacak kapsamındadır. TTK madde 4'e göre her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hukuki işlemlerden doğan alacaklar ticari niteliktedir. Ticari alacaklarda zamanaşımı süresi TBK madde 146 uyarınca genel olarak 10 yıldır, ancak fatura alacaklarında 5 yıllık zamanaşımı uygulanabilir.

İhtarname ile Alacak Takibi

Alacak tahsilinin ilk adımı borçluya noter aracılığıyla ihtarname çekmektir. İhtarname hukuki sürecin resmi başlangıcıdır ve birçok avantaj sağlar: borçluyu temerrüde düşürür (TBK m. 117), temerrüt faizi işlemeye başlar, dava öncesi uzlaşma imkânı yaratır, mahkemede iyi niyetli tahsil girişimi olarak değerlendirilir. İhtarnamenin noter kanalıyla çekilmesi ispat gücü açısından kritik önem taşır.

İcra Takibi Yoluyla Tahsil

İhtarnameye rağmen ödeme yapılmazsa icra takibi başlatılır. İcra takibi türleri: İlamsız icra takibi (herhangi bir belgeye dayalı veya belgesiz alacaklar için), kambiyo senetlerine özgü haciz yolu (çek, senet, poliçe için — İİK m. 167), ilamlı icra (mahkeme kararına dayalı alacaklar için). İlamsız icra takibinde borçluya ödeme emri tebliğ edilir. Borçlu 7 gün içinde itiraz etmezse takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir.

Çek ve Senet Takibi

Çek ve senet gibi kambiyo senetleri, ticari alacak takibinde güçlü bir tahsil aracıdır. Karşılıksız çek: 2026 yılında karşılıksız çek düzenleme hâlâ adli yaptırımla karşılanmaktadır. Çek hamilinin icra takibi başlatma hakkı vardır ve kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapılır. Senet takibi: Vadesinde ödenmeyen senetler için doğrudan icra takibi başlatılabilir. Borçlunun itiraz süresi 5 gündür (ilamsız icrada 7 gün). Protesto çekilmesi senet hamilinin haklarını korur.

Alacak Davası Açma

İcra takibine itiraz edilmesi halinde itirazın iptali davası veya itirazın kaldırılması yoluna başvurulabilir. İtirazın iptali davası (İİK m. 67): İtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır. Alacaklı lehine karar verilirse borçlu %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilir. İtirazın kaldırılması (İİK m. 68): İmzası ikrar edilmiş adi senet, noter senedi veya resmî dairelerin yetki dahilindeki belgelere dayalı alacaklarda başvurulabilir. Daha hızlı sonuç alınır.

Ticari Alacaklarda Faiz Hesaplama

Ticari işlerde temerrüt faizi 3095 sayılı Kanun'a göre belirlenir. 2026 yılı avans faiz oranı TCMB tarafından açıklanır ve ticari alacaklarda bu oran uygulanır. Faiz başlangıç tarihi: Vadeli alacaklarda vade tarihinden itibaren, vadesiz alacaklarda ihtarname tebliğ tarihinden itibaren faiz işler. Sözleşmeyle farklı bir faiz oranı kararlaştırılmış olabilir ancak aşırı yüksek oranlar TBK m. 120 gereğince indirilebilir.

Arabuluculuk Zorunluluğu

1 Ocak 2019'dan itibaren ticari davalarda arabuluculuk dava şartıdır (TTK m. 5/A). Ticari alacak davası açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur. Arabuluculuk süreci en fazla 6 hafta sürer (zorunlu hallerde 2 hafta ek süre verilebilir). Anlaşma sağlanırsa ilam niteliğinde belge düzenlenir — ayrıca dava açmaya gerek kalmaz. Anlaşma sağlanamazsa son tutanak ile dava açılabilir.

İhtiyati Haciz ve Tedbir

Borçlunun mal kaçırma riski varsa ihtiyati haciz kararı alınabilir. İİK madde 257'ye göre vadesi gelmiş alacaklar veya vadesi gelmemiş ancak özel şartları taşıyan alacaklar için ihtiyati haciz talep edilebilir. İhtiyati haciz kararı alınması için mahkemeye başvuru gerekir ve genellikle teminat yatırılması istenir (%10-15 arası). Karar alındıktan sonra 10 gün içinde icra takibi veya dava açılmalıdır.

Alacak Takibinde Dikkat Edilecekler

Zamanaşımı sürelerine dikkat edin — süre geçirilirse alacak talep edilemez. Tüm yazışmaları ve belgeleri saklayın (fatura, irsaliye, e-posta, WhatsApp mesajları). Sözleşmelerde ödeme vadesi, gecikme faizi ve yetki şartı mutlaka belirleyin. Borçlunun mal varlığını araştırın — icra takibinde haciz yapılabilecek mal yoksa takip sonuçsuz kalır. Birden fazla borçlu varsa müteselsil sorumluluk hükümlerinden yararlanın.

Ticari alacak takibi sürecinde profesyonel hukuki destek almak, alacağınızı en kısa sürede ve en az maliyetle tahsil etmenizi sağlar. AI asistanımızla durumunuzu ücretsiz analiz ettirin veya doğrudan avukatımızla görüşün.