Karşılıksız Çek Suçu 2026: Cezalar, Düzeltme Hakkı ve Dava Süreci

Karşılıksız çek keşide etmek, 5941 sayılı Çek Kanunu uyarınca suç olarak düzenlenmiş olup adli para cezası ile yaptırım altına alınmıştır. 2026 yılında çek mevzuatındaki güncel değişiklikler ve uygulamalar bu rehberde ele alınmaktadır.

Karşılıksız Çek Suçu Nedir?

Karşılıksız çek suçu, keşidecinin üzerine çek keşide ettiği banka hesabında çekin karşılığını bulundurmaması durumunda oluşur. Çek Kanunu m. 5/1'e göre üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında karşılığının bulunmaması halinde çek bedeli kadar adli para cezasına hükmedilir.

Ceza Miktarı

Karşılıksız çek suçunun cezası: Çek bedelinin karşılıksız kalan kısmı kadar adli para cezası (alt sınır 1.500 TL). Adli para cezası ödenmezse hapis cezasına çevrilir (günlüğü 100 TL üzerinden). Çek hesabı sahibi hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı. Çek yasaklısının listeye alınması (TCMB).

Düzeltme Hakkı

Çek Kanunu m. 6 uyarınca düzeltme hakkı tanınmıştır. Karşılıksız çek keşidecisi, çek bedelini yasal faiziyle birlikte hamile öderse ve mahkeme masraflarını karşılarsa dava düşer. Bu hak yargılama sırasında da kullanılabilir. Ödeme yapıldığının belgelenmesi gerekir.

Şikâyet ve Dava Süreci

Karşılıksız çekte şikâyet süresi: Fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 3 ay ve her halde 1 yıl. Şikâyet icra ceza mahkemesine yapılır. Savcılığa yapılan şikâyet de geçerlidir. Çekin ön ve arka yüzünün fotokopisi, banka tarafından verilen 'karşılıksız' şerhi ve ibraz belgesi şikâyete eklenmelidir.

Çek Yasağı ve Sonuçları

Karşılıksız çek keşidecisi hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı uygulanır. Yasak TCMB tarafından tüm bankalara bildirilir. Yasağın kaldırılması için tüm karşılıksız çeklerin ödenmesi gerekir. Yasaklı kişi başkası adına da çek keşide edemez.

Tüzel Kişilerde Sorumluluk

Şirket adına keşide edilen karşılıksız çeklerde: Cezai sorumluluk çeki imzalayan yetkiliye aittir. Şirketin tüzel kişiliğine adli para cezası uygulanır. Hem şirket hem de yetkili kişi hakkında çek yasağı uygulanır.

2026 Güncel Değişiklikler

Son dönemde çek mevzuatında öne çıkan değişiklikler: Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına ilişkin kararların elektronik ortamda paylaşılması, adli para cezasının taksitlendirilmesi imkânının genişletilmesi ve e-çek uygulamasının yaygınlaşması.

Karşılıksız çek sorununuz varsa hem düzeltme hakkını kullanma hem de hukuki savunma stratejisi için uzman bir avukata danışmanız önemlidir.