Mirasın Hükmen Reddi Davası 2026: Borca Batık Miras Ne Yapılır?

Mirasın hükmen reddi, miras bırakanın ölümü anında borca batık olduğunun (borçlarının mal varlığından fazla olduğunun) açıkça belli olması veya tespit edilmesi halinde mirasın reddedilmiş sayılmasıdır. 3 aylık yasal süreyi kaçıran mirasçılar için önemli bir alternatif olan hükmen ret, TMK m. 605/2'de düzenlenmiştir.

Gerçek Ret ve Hükmen Ret Farkı

Gerçek ret (TMK m. 605/1): Mirasçı 3 ay içinde Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurarak mirası reddeder. Süre kaçırılırsa miras kabul edilmiş sayılır. Hükmen ret (TMK m. 605/2): Miras bırakanın ölüm anında borca batık olduğu açıkça belliyse miras reddedilmiş sayılır. 3 aylık süre sınırı yoktur. Alacaklıların icra takibi başlatması durumunda mirasçılar bu davayı açabilir.

Hükmen Ret Şartları

Hükmen ret için şu koşullar aranır: Miras bırakanın ölüm anında borca batık olması (borçların mal varlığını aşması), bu durumun açıkça belli olması veya mahkemece tespit edilmesi. Mirasçının mirası kabul anlamına gelen işlemler yapmamış olması önemlidir — tereke mallarını kullanma, borçları ödeme veya dava açma gibi işlemler zımni kabul sayılabilir.

Dava Süreci

Hükmen ret davası Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılır. Davalı olarak miras bırakanın alacaklıları gösterilir. İspat yükü davacı mirasçıdadır — borca batıklığı kanıtlamalıdır. Deliller: Miras bırakanın banka hesap dökümleri, icra dosyaları, vergi borçları, tapu ve araç kayıtları, tanık beyanları. Mahkeme terekenin aktif ve pasifini karşılaştırarak karar verir.

Zamanaşımı

Hükmen rette 3 aylık süre sınırı yoktur ancak mirasçı, alacaklıların icra takibi başlatmasından sonra bu davayı açabilir. Genellikle icra takibinde ödeme emri tebliğ alınca dava açılır. Uzun süre sessiz kalmak ve tereke mallarını kullanmak zımni kabul sayılabilir.

Hükmen Reddin Sonuçları

Mahkeme hükmen reddi kabul ederse: Mirasçı miras bırakanın borçlarından kurtulur. Tereke tasfiye edilir — mallar satılır, alacaklılara dağıtılır. Artan bir şey varsa (nadiren) mirasçılara verilir. Tüm yasal mirasçılar reddettiyse veya miras hükmen reddedildiyse tereke iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.

Mirasın hükmen reddi, özellikle 3 aylık gerçek ret süresini kaçıran ve miras bırakanın borçlarıyla karşılaşan mirasçılar için kritik bir hukuki araçtır. Bir miras avukatına danışarak durumunuzu değerlendirmeniz tavsiye edilir.