İhtiyati Haciz ve İhtiyati Tedbir 2026: Başvuru Şartları ve Süreç

İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir, alacaklıların veya dava taraflarının haklarını korumak için mahkemeden aldıkları acil koruma kararlarıdır. Borçlunun mal kaçırma riski veya mevcut durumun değişme tehlikesi olan hallerde kritik öneme sahiptir.

İhtiyati Haciz Nedir?

İhtiyati haciz (İİK m. 257), vadesi gelmiş bir alacak için borçlunun mal varlığına dava veya icra takibi öncesinde el konulmasıdır. Şartlar: Alacağın vadesi gelmiş olmalı (vadesi gelmemiş alacaklarda özel koşullar), borçlunun mal kaçırma tehlikesinin bulunması ve alacağın belgelenebilir olması.

İhtiyati Tedbir Nedir?

İhtiyati tedbir (HMK m. 389), dava konusu şeyin tehlikeye girmemesi için mahkemece alınan geçici koruma kararıdır. Örnekler: Taşınmazın satışının engellenmesi (tapu kaydına şerh), banka hesabındaki paranın dondurulması, malın üçüncü kişiye devrinin önlenmesi ve müdahalenin geçici olarak durdurulması.

Başvuru Süreci

İhtiyati haciz/tedbir başvurusu: Mahkemeye dilekçe ile başvurulur. Genellikle karşı taraf dinlenmeden (tek taraflı) karar verilir. Teminat yatırılması gerekir (alacağın %10-15'i). Mahkeme aynı gün veya 24 saat içinde karar verir. Karar derhal uygulanır (icra dairesi veya tapu müdürlüğü).

Teminat Zorunluluğu

İhtiyati haciz/tedbir kararı için teminat: Nakit para, banka teminat mektubu veya menkul kıymet yatırılır. Teminat oranı mahkeme tarafından belirlenir (genellikle %10-15). Haklı çıkıldığında teminat iade edilir. Haksız çıkılırsa teminat karşı tarafın zararını karşılar.

Uygulama Süresi

İhtiyati haciz kararından sonra: 10 gün içinde uygulanmalıdır (süresi içinde uygulanmazsa düşer). İhtiyati haciz kararından itibaren 7 gün içinde dava veya icra takibi başlatılmalıdır. Bu süreler hak düşürücüdür.

İtiraz Yolu

Karşı tarafın itiraz hakkı: Borçlu/davalı, ihtiyati haciz/tedbir kararına 7 gün içinde itiraz edebilir. İtiraz aynı mahkemeye yapılır. Mahkeme karşı tarafı da dinleyerek kararı kaldırabilir veya değiştirebilir.

İhtiyati haciz ve tedbir, alacaklarınızı veya haklarınızı korumak için en etkili acil hukuki araçlardır. Zamanında başvuru kritik önem taşır — bir avukata derhal danışmanız tavsiye edilir.