Yapay Zeka Kanun Teklifi 2026: TBMM'deki 3 Tasarı ve Avukatlar İçin Değişenler

Yapay zeka teknolojisinin hızlı gelişimi, dünya genelinde olduğu gibi Türkiye'de de yasal düzenleme ihtiyacını kaçınılmaz kılmıştır. TBMM gündeminde şu anda üç ayrı yapay zeka kanun teklifi bulunmaktadır ve bu teklifler hukuk mesleğini doğrudan etkileyecek düzenlemeler içermektedir.

TBMM'deki Üç Kanun Teklifi: Karşılaştırmalı Analiz

Haziran 2024'te sunulan ilk teklif, AB AI Act modelini esas alarak risk bazlı bir sınıflandırma sistemi önermiştir. Kasım 2025 teklifi ise daha çok deepfake ve yapay zeka ile oluşturulan içeriklerin etiketlenmesine odaklanmaktadır. Aralık 2025 teklifi, en kapsamlı düzenleme olarak ayrımcı veri setlerinin yasaklanması ve bağımsız denetim mekanizmalarını gündeme getirmektedir.

Deepfake Düzenlemesi: 6 Saat Kuralı

Tekliflerin en dikkat çekici ortak noktası deepfake içeriklerle ilgili düzenlemelerdir. Buna göre yapay zeka ile oluşturulan gerçeğe yakın sahte görüntü, ses ve video içeriklerinin tespit edilmesi halinde platform sağlayıcıları tarafından 6 saat içinde kaldırılması zorunlu tutulmaktadır. Kaldırılmaması halinde platform sağlayıcısına 500 bin TL'den 5 milyon TL'ye kadar idari para cezası öngörülmektedir.

'Yapay Zeka Tarafından Üretilmiştir' İbaresi

Tüm tekliflerde ortak olan bir diğer düzenleme, AI ile üretilen içeriklerde etiketleme zorunluluğudur. Metin, görüntü, ses ve video formatındaki tüm yapay zeka çıktılarında 'bu içerik yapay zeka tarafından üretilmiştir' ibaresinin açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Bu düzenleme özellikle reklam, haber ve hukuki belge üretiminde avukatların dikkat etmesi gereken bir alan oluşturmaktadır.

Ayrımcı Veri Seti Yasağı ve Cezalar

Aralık 2025 teklifi, yapay zeka sistemlerinin eğitiminde kullanılan veri setlerinin ırk, etnik köken, cinsiyet, din veya siyasi görüş temelinde ayrımcılık içermesini yasaklamaktadır. İhlal halinde 1 milyon TL'den 10 milyon TL'ye kadar ceza öngörülmektedir. Bu düzenleme, yapay zeka danışmanlığı yapan hukuk bürolarının müvekkillerine sunacağı hizmet kapsamını genişletmektedir.

Avukatlar İçin Yeni Hizmet Alanları

Kanun tekliflerinin yasalaşması halinde avukatlar için şu yeni hizmet alanları doğacaktır: AI uyum danışmanlığı (şirketlerin yapay zeka kullanımlarının yasal çerçeveye uygunluğu), deepfake mağdurları için hukuki süreç yönetimi, veri seti denetimi ve ayrımcılık analizi, AI etik komitesi oluşturma danışmanlığı, AI kaynaklı uyuşmazlıklarda arabuluculuk ve dava takibi.

AB AI Act ile Karşılaştırma

Türkiye'deki teklifler AB Yapay Zeka Yasası'ndan (AI Act) belirgin şekilde etkilenmiştir. Risk sınıflandırması (yasaklı, yüksek riskli, sınırlı risk, minimal risk) AB modelini takip etmektedir. Ancak Türk teklifleri deepfake konusunda daha katı yaptırımlar öngörmekte, öte yandan AB'nin düzenleyici sandbox uygulamasına henüz yer vermemektedir. AB pazarına hizmet veren Türk şirketleri her iki düzenlemeye de uymak zorunda kalacaktır.

Avukatların Şimdi Yapması Gerekenler

Kanun henüz yasalaşmamış olsa da avukatların hazırlık yapması kritiktir: Müvekkil şirketlerinin AI kullanım envanterini çıkarmak, mevcut veri işleme süreçlerinin KVKK ile uyumunu gözden geçirmek, AI üreten veya kullanan müvekkillere etiketleme pratiğini şimdiden önermek, AB AI Act kapsamındaki yükümlülükleri ayrıca değerlendirmek ve yapay zeka alanında mesleki gelişim programlarına katılmak önem taşımaktadır.

Yapay zeka düzenlemeleri hukuk mesleğinin geleceğini şekillendirmektedir. Bu alanda uzmanlaşan avukatlar, artan talep karşısında önemli bir rekabet avantajı elde edecektir.