Velayet Davası 2026: Çocuk Velayeti Şartları, Süreç ve Haklar

Velayet davası, boşanma sürecinde ve sonrasında en hassas konuların başında gelmektedir. Çocuğun üstün yararı ilkesi doğrultusunda velayetin kime verileceği, kişisel ilişki düzenlemesi ve velayet değişikliği konuları bu rehberde kapsamlı olarak ele alınmaktadır.

Velayet Nedir ve Kime Verilir?

Velayet, küçük çocuğun bakımı, eğitimi, korunması ve temsili gibi hak ve yükümlülükleri kapsayan hukuki bir kurumdur. Boşanma davasında mahkeme, çocuğun üstün yararını gözeterek velayeti anne veya babaya verir. Türk hukukunda ortak velayet henüz yasal düzenlemeye kavuşmamış olup, velayet tek bir tarafa verilir.

Velayet Kararında Hangi Kriterler Değerlendirilir?

Mahkeme velayet kararı verirken şu kriterleri değerlendirir: Çocuğun yaşı (0-3 yaş arası çocuklar genellikle anneye verilir — anne bakım ilkesi), çocuğun görüşü (idrak yaşına ulaşmış çocuğun tercihi dikkate alınır), ebeveynlerin ekonomik durumu, ebeveynlerin yaşam koşulları ve barınma imkânı, ebeveynlerin fiziksel ve ruhsal sağlığı, çocuğun eğitim ve sosyal çevresi, kardeşlerin birlikte tutulması ilkesi.

Velayet Davası Nasıl Açılır?

Velayet davası, boşanma davasıyla birlikte veya ayrı olarak aile mahkemesinde açılır. Dava dilekçesinde velayetin neden talep edildiği, çocuğun menfaatinin nasıl korunacağı ve diğer ebeveynle kişisel ilişki düzenlemesi hakkında talepler belirtilir. Mahkeme, gerekli gördüğünde pedagog veya psikolog raporu isteyebilir.

Kişisel İlişki Düzenlemesi (Çocuk Görüşme Hakkı)

Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn, çocukla kişisel ilişki kurma hakkına sahiptir. Mahkeme, çocuğun yaşına ve ihtiyaçlarına göre görüşme günleri, saatleri ve yeri belirler. Yaz tatili, resmi tatiller ve bayramlar için ayrı düzenleme yapılır. Kişisel ilişki engellenmesi durumunda icra yoluyla yerine getirilmesi talep edilebilir.

Velayet Değişikliği Davası

Velayet kararı kesin değildir ve koşulların değişmesi halinde velayet değişikliği davası açılabilir. Velayet değişikliği için gerekli sebepler: Velayet sahibi ebeveynin çocuğu ihmal veya istismar etmesi, çocuğun eğitim ve sağlık ihtiyaçlarının karşılanmaması, velayet sahibinin yaşam koşullarının olumsuz değişmesi, çocuğun büyüyerek tercihinin değişmesi.

Velayet Davasında Çocuğun Dinlenmesi

İdrak çağına ulaşmış çocuklar (genellikle 8 yaş ve üzeri) mahkeme tarafından dinlenir. Çocuğun ifadesi, uzman pedagog eşliğinde, mahkeme salonu dışında alınır. Çocuğun görüşü kesin belirleyici olmamakla birlikte, mahkeme kararında önemli bir etkendir.

Velayet davası sürecinde çocuğunuzun haklarını ve kendi haklarınızı en iyi şekilde korumak için deneyimli bir aile hukuku avukatından destek almanız büyük önem taşır.