Arabuluculuk ve Uzlaşma Farkı 2026: Hangi Süreç Ne Zaman Uygulanır?
Arabuluculuk ve uzlaşma, Türk hukukunda sıkça karıştırılan iki farklı alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Arabuluculuk hukuk davalarında, uzlaşma ise ceza davalarında uygulanan ayrı müesseselerdir.
Arabuluculuk Nedir?
Arabuluculuk, hukuk uyuşmazlıklarında (boşanma, iş, ticaret, kira, tüketici) tarafların bir arabulucu eşliğinde anlaşmaya varmaya çalıştığı süreçtir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile düzenlenmiştir. Arabulucu tarafsız bir üçüncü kişidir ve çözüm dayatmaz.
Uzlaşma Nedir?
Uzlaşma, ceza davalarında şüpheli/sanık ile mağdur/suçtan zarar gören arasında uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşma sağlanmasıdır. CMK m. 253-255 ile düzenlenmiştir. Uzlaşma sağlanırsa kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir veya dava düşer.
Temel Farklar
Hukuk dalı: Arabuluculuk → hukuk davaları; Uzlaşma → ceza davaları. Yasal dayanak: Arabuluculuk → 6325 sayılı Kanun; Uzlaşma → CMK m. 253-255. Zorunluluk: Arabuluculuk → bazı alanlarda zorunlu (iş, ticaret, tüketici, kira); Uzlaşma → takibi şikayete bağlı suçlarda zorunlu. Sonuç: Arabuluculuk → ilam niteliğinde belge (icra edilebilir); Uzlaşma → ceza davasının düşmesi.
Zorunlu Arabuluculuk Alanları (2026)
İş davaları (işçi alacakları, işe iade), ticari davalar (belirli tutarın üzeri), tüketici davaları, kira uyuşmazlıkları (kira tespit, tahliye hariç), aile hukuku davaları (2024 düzenlemesi ile genişletildi). Bu alanlarda arabuluculuğa başvurmadan dava açılamaz.
Uzlaşma Kapsamındaki Suçlar
Basit hakaret, basit tehdit, basit taksirle yaralama, mala zarar verme, hırsızlık (bazı haller), güveni kötüye kullanma. Kasten yaralama, cinsel suçlar, uyuşturucu ve terör suçları uzlaşma kapsamında değildir.
Süreç Karşılaştırması
Arabuluculuk: Taraflardan biri başvurur → arabulucu atanır → oturumlar yapılır (3-6 hafta) → anlaşma veya tutanak. Uzlaşma: Savcılık/mahkeme uzlaştırmacı atar → taraflara teklif → kabul/ret → anlaşma veya kovuşturma.
İki müessese arasındaki farkı bilmek, doğru başvuru yolunu seçmeniz için önemlidir. Uzman bir avukat durumunuza uygun yöntemi belirleyecektir.
Bu bilgiyi kendi durumunuza uyarlayin
AI ile durumunuza ozel analiz yapin veya avukata ulasin
Lisanslı avukat tarafından incelenmiştir
İlgili Yazılar
Adli Yardım Nasıl Alınır? 2026: Ücretsiz Avukat, Şartlar ve Başvuru Rehberi
Adli yardım nasıl alınır? Ücretsiz avukat hakkı, gelir şartı, başvuru belgeleri ve baro adli yardım süreci. Adım adım rehber 2026.
22 Hukuki Hesaplama Aracı: Kıdem, Nafaka, Kira Artışı Online Hesaplama Rehberi
Online hukuki hesaplama araçları: kıdem tazminatı, nafaka, kira artışı, faiz, trafik cezası hesaplama. 22 ücretsiz araç rehberi 2026.
Trabzon Avukat ve Hukuki Danışmanlık Rehberi 2026: Mahkemeler, Ücretler ve Süreçler
Trabzon'da avukat nasıl bulunur? Trabzon adliyesi, mahkeme süreçleri, avukat ücretleri, boşanma, gayrimenkul ve deniz hukuku rehberi 2026.
Denizli Avukat ve Hukuki Danışmanlık Rehberi 2026: Mahkemeler, Ücretler ve Süreçler
Denizli'de avukat nasıl bulunur? Denizli adliyesi, mahkeme süreçleri, avukat ücretleri, boşanma, iş davası ve tekstil sektörü uyuşmazlıkları 2026.
Sıkça Sorulan Sorular
Arabuluculuk ile uzlaşma farkı nedir?
Arabuluculuk ve uzlaşma, Türk hukukunda sıkça karıştırılan iki farklı alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Arabuluculuk hukuk davalarında, uzlaşma ise ceza davalarında uygulanan ayrı müesseselerdir.
Arabuluculuk zorunlu mu?
Hukuk dalı: Arabuluculuk → hukuk davaları; Uzlaşma → ceza davaları. Yasal dayanak: Arabuluculuk → 6325 sayılı Kanun; Uzlaşma → CMK m. 253-255. Zorunluluk: Arabuluculuk → bazı alanlarda zorunlu (iş, ticaret, tüketici, kira); Uzlaşma → takibi şikayete bağlı suçlarda zorunlu. Sonuç: Arabuluculuk → ilam niteliğinde belge (icra edilebilir); Uzlaşma → ceza davasının düşmesi.
Uzlaşma hangi suçlarda uygulanır?
Hukuk dalı: Arabuluculuk → hukuk davaları; Uzlaşma → ceza davaları. Yasal dayanak: Arabuluculuk → 6325 sayılı Kanun; Uzlaşma → CMK m. 253-255. Zorunluluk: Arabuluculuk → bazı alanlarda zorunlu (iş, ticaret, tüketici, kira); Uzlaşma → takibi şikayete bağlı suçlarda zorunlu. Sonuç: Arabuluculuk → ilam niteliğinde belge (icra edilebilir); Uzlaşma → ceza davasının düşmesi.
Bu bilgiyi kendi durumunuza uyarlayin
AI ile durumunuza ozel analiz yapin veya avukata ulasin